تحلیل سکوت مقابل ظلم و انسجام واقعی در ایران

انسجام واقعی؛ نه آبگوشت، نه تحمل فشار، نه سکوت مقابل ظلم

این روزها برخی مدعیان نقد انسجام، هرچه می‌گویند و می‌نویسند، بیشتر نشان‌دهنده خلط مفاهیم است تا تحلیل درست.

گویی انسجام را با تحمل گرانی و فشار اقتصادی یکی گرفته‌اند و انتظار دارند مردم زیر بار مشکلات خم شوند و دست در دست هم دهند، بدون اینکه هیچ راه‌حل یا مطالبه‌ای شکل گیرد.

اما مگر انسجام یعنی «همراهی با بحران»؟ انسجام یعنی هم‌صدایی برای حل مشکل، نه هم‌نوایی با ناکارآمدی‌ها و ضعف‌ها. مردم در جنگ ۱۲ روزه نشان دادند که می‌توانند منسجم باشند؛ نه حول فیش حقوقی یا نرخ ارز، بلکه حول ایران، امنیت، مقاومت و رهبری؛ انسجامی علیه دشمن، نه انسجام برای توجیه ضعف‌ها.

انسجام واقعی در ایران: کلید حل بحران‌هاانسجام واقعی در ایران؛ کلید حل مشکلات اجتماعی

برخی می‌پرسند: «لبنیات حذف شد، آموزش و درمان پولی شده، فیش یک پتروشیمی ۵۰۰ میلیون است، خب من حول چه چیزی جمع بشوم؟». پاسخ روشن است: حول مسئله، حول راه‌حل، حول اصلاح سیاست‌های غلط، حول عدالت و بستن راه رانت. انسجام یعنی ساختن نیرویی عظیم برای اصلاح جامعه؛ نه تحمل فشار و سکوت در برابر ناکارآمدی.

انسجام واقعی در ایران؛ کلید عبور از بحران‌ها

اگر قبول کنیم که انسجام یعنی «چون گرانی هست، پس انسجام معنا ندارد»، آنگاه هر بحران اقتصادی بهانه‌ای برای فروپاشی اجتماعی خواهد شد و دقیقاً همین چیزی است که دشمن می‌خواهد.

اگر انسجام نباشد، بدیلش چیست؟ خیابان؟ آشوب؟ تخلیه خشم؟

سیاست‌ورزی بالغ از همین نقطه شروع می‌شود: از جایی که می‌فهمد هیجان، جانشین حکمرانی نمی‌شود و آشوب، جایگزین راه‌حل نیست. نقد اقتصادی حق است، فریاد عدالت لازم است، اما بریدن رشته انسجام، نه شجاعت است و نه دلسوزی. انسجام، ابزار قدرت است؛ نه سکوت و تحمل بی‌پایان.

تفاوت آبگوشت با سیاست در همین جاست: آبگوشت را می‌توان با احساس و ذوق پخت، با کمی آب تلطیف کرد، اما سیاست اگر شور شود، جامعه می‌سوزد و هیچ راه بازگشتی نیست. آبگوشت را می‌توان دور یک دیگ جمع شد و خورد، اما سیاست را باید در میدان واقعی قدرت، تضاد منافع، پیامدهای بلندمدت و ساختار پیچیده حکمرانی فهمید.

آنچه برخی «انسجام» می‌نامند، انسجام منفعل است؛ انسجامی ناشی از فشار و تحمل؛ انسجامی که می‌گوید «تحمل کن و ساکت باش».

این انسجام با سیاست‌ورزی هوشمندانه هیچ سنخیتی ندارد. سیاست، نه سفره‌داری است، نه مرثیه‌خوانی؛ سیاست یعنی ساختن راه، مدیریت بحران، تبدیل مشکل به فرصت و اتحاد حول مسائل واقعی، نه حول درد و رنج فردی و گرانی. نقد گرانی و افشای رانت، اگر به نفی انسجام منجر شود، خود به رانت بزرگ‌تری خدمت می‌کند: رانت ناامیدسازی و پوپولیسم علیه انسجام. انسجام واقعی، انسجام مطالبه‌گر است؛ اصلاح‌طلب و اصلاح‌خواه، نه گسل‌ساز و منفعل.

انسجام بدون مطالبه و نقد هوشمندانه، تنها سکوتی تحمیلی است که دشمن از آن استقبال می‌کند و جامعه را به سمت فروپاشی سوق می‌دهد.

انسجام واقعی یعنی اتحاد حول ایران، ارزش‌های ملی، رهبری و مقاومت؛ حتی وقتی سفره کوچک است و فیش‌های نجومی برخی، خشم مردم را برمی‌انگیزد.

انسجام، یعنی هماهنگی برای حل مسئله، نه همراهی با مصیبت.

انسجام یعنی هم‌صدایی برای اصلاح سیاست‌های غلط، بستن راه رانت و ایجاد عدالت در توزیع منابع، نه سکوت در برابر فساد و فشار اقتصادی.

انسجام یعنی ساختن قدرت جمعی برای اصلاح جامعه، ایجاد راه‌ حل‌ های هوشمند، مقابله با ناکارآمدی‌ ها و جلوگیری از فروپاشی اجتماعی

انسجام یعنی نیرویی که مشکلات را به فرصت تبدیل می‌کند، فشار را به اصلاح می‌رساند و جامعه را از بحران‌های اقتصادی و سیاسی نجات می‌دهد.

همان انسجامی که ایران را در جنگ ۱۲ روزه و تهدیدهای تاریخی حفظ کرد و اجازه نداد دشمن به هدف خود برسد.

بنابراین انسجام، نه تحمیل است، نه سکوت، نه تحمل فشار؛

انسجام یعنی ساختن راه

انسجام یعنی مطالبه‌گری هوشمندانه

انسجام یعنی اتحاد حول مسائل واقعی و ارزش‌های ملی،

انسجام یعنی قدرتی که می‌تواند جامعه را از بحران‌ها عبور دهد بدون اینکه به آشوب و ناامیدی پناه ببرد.