معیشت مردم در تنگنا؛ چرا مسئولان باید دو برابر همیشه کار کنند؟
معیشت مردم و ریشههای فشار اقتصادی در دهه اخیر
معیشت مردم امروز به یکی از اصلیترین دغدغههای کشور تبدیل شده است؛ دغدغهای که نهتنها در سفره خانوارها، بلکه در ثبات اجتماعی و اقتصادی نیز اثر مستقیم دارد. افزایش هزینههای زندگی، کاهش قدرت خرید و بیثباتی در بازار، باعث شده مسئله معیشت مردم به محور اصلی مطالبات عمومی و تأکیدات مکرر رهبر انقلاب در دیدارهای اخیر تبدیل شود.
وضعیت اقتصادی کشور مطلوب نیست و این گزاره، نه یک شعار سیاسی بلکه واقعیتی ملموس در زندگی روزمره مردم است. معیشت بخش قابل توجهی از جامعه با دشواریهای جدی مواجه شده و افزایش هزینههای زندگی، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی نسبت به آینده، به دغدغهای عمومی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، تأکید رهبر معظم انقلاب بر ضرورت «دو برابر کار کردن مسئولان» برای حل مشکلات اقتصادی و معیشتی، نه یک توصیه تشریفاتی، بلکه یک مطالبه راهبردی و مبتنی بر شناخت دقیق از شرایط کشور و ظرفیتهای ملت ایران است.
رهبر انقلاب در دیدار اقشار مختلف مردم در سالروز بعثت پیامبر اعظم(ص)، پس از حمایت صریح از رئیسجمهور و مسئولان کشور، با بیانی روشن بر وجود مشکلات معیشتی اذعان کردند. این صراحت، نشانه نگاه واقعبینانهای است که همزمان از یکسو پشتیبان دولت و از سوی دیگر، مطالبهگر جدی حل مسائل مردم است. چنین رویکردی، بار مسئولیت دستگاههای اجرایی را سنگینتر و انتظار عمومی را شفافتر میکند.
نقش تحریمها در تضعیف معیشت مردم
اقتصاد ایران از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی همواره در معرض فشارهای خارجی بوده است. تحریمهای اقتصادی، بهویژه در دهههای اخیر، یکی از ابزارهای اصلی دشمن برای مهار پیشرفت کشور و ایجاد نارضایتی اجتماعی بودهاند. با این حال، تجربه نشان میدهد که فشار اقتصادی خارجی، زمانی اثرگذاری بیشتری پیدا میکند که در داخل، سیاستهای کلان اقتصادی بهدرستی اجرا نشود یا در برابر تکانههای بیرونی، مصونسازی لازم صورت نگیرد. دهه نود، نمونهای روشن از این وضعیت بود؛ دههای که همزمان با تشدید تحریمها، ضعف در اجرای کامل سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، معیشت مردم را با چالشهای جدی روبهرو کرد.
نقشه دشمن، محدود به فشار اقتصادی صرف نبوده است. هدف اصلی، تبدیل مشکلات معیشتی به نارضایتی اجتماعی و سپس بهرهبرداری سیاسی و امنیتی از آن بوده است. در این چارچوب، اقتصاد به ابزار فشار تبدیل شد تا جامعه از درون دچار فرسایش شود. اما واقعیت این است که مردم ایران، با وجود گلایهها و اعتراضات بحق نسبت به گرانی، تورم و بیثباتی اقتصادی، هرگز در زمین طراحیشده دشمن بازی نکردهاند. حضور آگاهانه و بهموقع مردم در بزنگاههای حساس، بارها این واقعیت را اثبات کرده است.
معیشت مردم، بازار و مطالبه ثبات اقتصادی
اعتراضات معیشتی، بخشی طبیعی از حیات اجتماعی است و باید به رسمیت شناخته شود. مردم حق دارند نسبت به کاهش قدرت خرید، افزایش قیمتها و نااطمینانی اقتصادی معترض باشند. رهبر انقلاب نیز بارها بر ضرورت شنیدن صدای مردم و پاسخگویی مسئولان تأکید کردهاند. مسئله اصلی، نحوه مواجهه با این اعتراضات است؛ تمایز میان مطالبهگری اجتماعی و پروژهسازی دشمن، نقطهای کلیدی در مدیریت شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور به شمار میرود.
در این میان، نقش بازار و فعالان اقتصادی اهمیت ویژهای دارد. بازار همواره یکی از ستونهای اصلی اقتصاد ایران و از وفادارترین اقشار به نظام اسلامی بوده است. بیثباتی اقتصادی، نوسانات شدید نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی، بیش از هر چیز، فضای کسبوکار را دچار اختلال میکند و طبیعی است که فعالان اقتصادی نسبت به این وضعیت معترض باشند. رهبر انقلاب نیز با صراحت، حقانیت بخش مهمی از مطالبات بازاریان را تأیید کردهاند. ثبات اقتصادی، پیششرط رونق تولید، سرمایهگذاری و اشتغال است و بدون آن، هیچ برنامه اصلاحی به نتیجه نخواهد رسید.
از منظر سیاستگذاری، تأکید رهبر انقلاب بر تأمین کالاهای اساسی، کنترل گرانیهای افسارگسیخته و ایجاد ثبات در بازار، ناظر بر اولویت معیشت مردم در حکمرانی اقتصادی است. توصیه به فراهمسازی امکان تهیه چند قلم کالای اساسی با قیمت ثابت و بدون دغدغه، نشاندهنده ضرورت تمرکز دولت بر سیاستهای حمایتی هوشمند و هدفمند است؛ سیاستهایی که هم فشار بر اقشار آسیبپذیر را کاهش دهد و هم به بیانضباطی مالی و تورم دامن نزند.
جمهوری اسلامی ایران، برخلاف برخی کشورهای منطقه که رفاه موقت را با فروش منابع طبیعی تأمین میکنند، مسیر پیشرفت مبتنی بر استقلال، امنیت و توسعه پایدار را برگزیده است. سرمایهگذاری در زیرساختها، توسعه فناوریهای راهبردی و حرکت به سمت اقتصاد دانشبنیان، انتخابی آگاهانه بوده که هزینههایی نیز به همراه داشته است. ملت ایران، بارها نشان دادهاند که حاضر نیستند امنیت ملی، استقلال سیاسی و آینده کشور را فدای رفاه کوتاهمدت کنند.
در مقابل این ایستادگی، سیاستهای خصمانه آمریکا و متحدانش با هدف ضربه زدن مستقیم به معیشت مردم ادامه دارد. تشدید تحریمها، اعمال محدودیتهای تجاری و فشار بر شرکای اقتصادی ایران، بخشی از راهبردی است که اقتصاد را نشانه گرفته تا جامعه را تحت فشار قرار دهد. با این حال، تجربه تاریخی نشان داده است که هرچه فشارها افزایش یافته، ظرفیتهای درونی کشور نیز فعالتر شده و مسیر خوداتکایی تقویت شده است.
چرا بهبود معیشت مردم بدون ثبات ممکن نیست؟
در چنین شرایطی، مطالبه «کار دوبرابری مسئولان» معنایی روشن دارد: افزایش کارآمدی، تصمیمگیری شجاعانه، پرهیز از تعلل، مبارزه واقعی با فساد، ثباتبخشی به سیاستهای اقتصادی و گفتوگوی صادقانه با مردم. اعتماد عمومی، مهمترین سرمایه کشور در عبور از مشکلات اقتصادی است و این اعتماد، تنها با عمل، شفافیت و پاسخگویی تقویت میشود.
معیشت مردم، خط قرمز حکمرانی اسلامی است. حمایت از دولت و مسئولان، زمانی معنا دارد که این حمایت، همزمان با مطالبهگری هوشمندانه و اصلاح مستمر همراه باشد. ملت ایران شایسته اقتصادی باثبات، معیشتی قابل پیشبینی و آیندهای روشن هستند؛ آیندهای که تحقق آن، مستلزم تلاشی فراتر از معمول و عزمی جدی در سطح مدیریت کشور است.
[…] معیشت مردم در سال ۱۴۰۴ […]