۱۰ نکته درباره سیاست خارجی آمریکا و قدرتنمایی جهانی که باید بدانید
سیاست خارجی آمریکا و قدرتنمایی جهانی
امروز بیش از هر زمان دیگری توجه محققان و تحلیلگران را به خود جلب کرده است. جهان با پرسشی قدیمی اما با ماهیتی نو مواجه است: آیا ایالات متحده آمریکا وارد مرحلهای تازه از آشوب و قدرتنمایی مستقیم شده است؟ تحولات اخیر، از غزه تا تنشهای دوازده روزه با ایران و حتی تحرکات واشنگتن علیه کشتیهای ونزوئلا، نشان میدهد که آمریکا دیگر نقش پنهان ندارد و بدون هیچ پوششی وارد میدان شده است.
استراتژی ریشهدار آمریکا برای حفظ سلطه جهانی
این تحولات تنها نتیجه تصمیم یک رئیسجمهور خاص نیست، بلکه ادامه یک استراتژی طولانیمدت آمریکا است که در تمامی جناحهای سیاسی پذیرفته شده است. هدف اصلی، حفظ و تحکیم سلطه جهانی به هر قیمت است. تاریخ نشان داده است که آمریکا بین ابزارهای سخت و نرم نوسان داشته؛ گاهی با دیپلماسی و گاهی با ناو و موشک. اما امروز، وعدههای صلح جای خود را به سیاست قدرت عریان دادهاند؛ سیاستی که جنگ را بخشی از فرآیند تثبیت هژمونی میداند.
مبانی فکری و ایدئولوژیک سیاست خارجی آمریکا
ریشه این رویکرد در تفکرات نخبگان آمریکایی است. از دوران ریگان تا بوشها، این منطق هر روز شفافتر شد. پس از حادثه ۱۱ سپتامبر، جنگ یک ضرورت استراتژیک شد و نظریهپردازانی مانند فوکویاما و هانتینگتون نشان دادند که نظم جهانی مطلوب آمریکا بدون منازعه شکل نمیگیرد. قدرت، معیار اصلی است و اخلاق و ارزشهای انسانی به حاشیه رانده شدهاند. تجاوز، اشغال، تحریم و فشار ابزار سیاست مشروع تلقی میشوند و قربانیان اصلی، ملتهای مستقل و کشورهایی هستند که خارج از دایره نفوذ واشنگتناند.
اقتصاد جنگ و نقش رژیم صهیونیستی
بخشی از نخبگان راست مسیحی، سیاست خارجی را با تفسیرهای آخرالزمانی ترکیب کردهاند و این رویکرد با منافع رژیم صهیونیستی همسو است. جنگ در غرب آسیا دیگر یک فاجعه انسانی صرف نیست، بلکه گامی در مسیر تحقق روایت ایدئولوژیک آمریکا است. صنایع تسلیحاتی ستون اصلی اقتصاد آمریکا هستند و هر بحران و جنگ فرصتی برای قراردادهای چندصد میلیارد دلاری فراهم میکند.
پیامدهای جهانی سیاست یکجانبهگرایانه آمریکا
یکجانبهگرایی و توسل به زور، کشورها را به سمت همگراییهای جدید سوق میدهد. بریکس، همکاریهای منطقهای و تلاش برای نظم چندقطبی، پاسخ طبیعی به این فشارها هستند. هرچند آمریکا میخواهد جهان را مرعوب کند، اما در عمل این سیاست شتابدهنده افول هژمونی واشنگتن است.
برای مطالعه بیشتر