آیت‌الله سید محمدهادی میلانی؛ احیاگر حوزه علمیه مشهد و ستون محکم نهضت اسلامی

اعضای ستاد برگزاری کنگره بزرگداشت آیت‌الله سید محمدهادی میلانی در حرم مطهر رضوی، گرد هم آمدند تا گوشه‌ای از عظمت شخصیتی این استاد بی‌بدیل را به تصویر بکشند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، در این دیدار با دقتی کم‌ن ظیر، تمامی ابعاد شخصیت آن مرحوم را مورد بررسی قرار دادند و فرمودند که آیت‌الله میلانی واقعاً یک شخصیت جامع‌الاطراف بود؛ هم از منظر معنوی، هم اخلاقی، هم علمی و هم اجتماعی و سیاسی، شخصیتی استثنایی که هر یک از این وجوه به تنهایی می‌تواند الگویی برای نسل‌های امروز و فردا باشد، اما در ترکیب با هم، هاله‌ای از نور و اقتدار بر حوزه علمیه مشهد تاباند و آن حوزه را زنده و پویا نگه داشت.

ابعاد جامع شخصیتی آیت‌الله میلانی: علمی، اخلاقی و اجتماعی

رهبر انقلاب با لحنی محکم و در عین حال لطیف، آیت‌الله میلانی را از لحاظ فردی شخصی ممتاز و با وقار توصیف کردند؛ شخصیتی که تواضع را از خود جدا نمی‌کرد، وفاداری به دوستان را سرلوحه داشت و در عین جدیت و متانت، از لطافت روحی و ذوق شعر بهره‌مند بود. این ترکیب منحصر به فرد، او را نه تنها به مرجعی علمی تبدیل کرد، بلکه به الگویی اخلاقی و انسانی در جامعه بدل ساخت؛ کسی که طلبه‌ها و شاگردانش نه تنها از علم او بهره می‌بردند، بلکه از روح و اخلاق او نیز تأثیر می‌گرفتند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به بعد علمی شخصیت آیت‌الله میلانی یادآور شدند، آن مرحوم از محضر اساتیدی بزرگ همچون مرحوم نائینی و مرحوم شیخ محمد حسین اصفهانی بهره برده است و در درس و بحث علمی خوش‌بیان و پرانرژی بود. ایشان طلبه‌های فاضل و دانشمند پرورش داد، شاگردانی که خود چراغ‌های علم و معرفت شدند و چراغ حوزه را در سخت‌ترین روزها روشن نگه داشتند.

سلوک و تواضع؛ الگویی برای نسل‌های آینده

رهبر انقلاب یکی دیگر از وجوه برجسته شخصیت آیت‌الله میلانی را اهل سلوک بودن و حضور فعال در متن قضایای اجتماعی و سیاسی زمان خود دانستند. ایشان تاکید کردند که آیت‌الله میلانی نه در گوشه‌ای امن، بلکه در متن مسائل حضور داشت و در دوران شروع مبارزات در اوایل دهه چهل، حقاً یکی از ارکان نهضت اسلامی بود. نمونه‌ای از حضور فعال و تأثیرگذار ایشان، سفر به تهران همراه جمعی از علما پس از بازداشت امام خمینی(ره) بود؛ عملی که نشان‌دهنده شجاعت، صداقت و تعهد او به نهضت و مردم است.

حضور فعال در نهضت اسلامی و مسائل سیاسی

رهبر انقلاب همچنین اعلامیه‌ها و نامه‌های مستحکم آیت‌الله میلانی در حمایت از نهضت اسلامی، از جمله نامه تاریخی پس از تبعید امام به ترکیه، را سندی بی‌بدیل و مدرکی محکم بر حضور تأثیرگذار ایشان در متن سیاست و جریان انقلاب دانستند. ایشان خاطرنشان کردند که آیت‌الله میلانی با مبارزان و شخصیت‌های مختلف سیاسی ارتباط داشت اما هرگز به جریان خاصی منتسب نشد و همواره از جانبداری غیرضروری پرهیز می‌کرد؛ این استقلال فکری، او را به شخصیتی فراتر از جناح‌بندی‌ها و تعلقات سیاسی تبدیل کرده بود.

همایش بزرگداشت؛ شناساندن میراث آیت‌الله میلانی به مردم

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با لحنی امیدوارانه ابراز داشتند که برگزاری این همایش باید زمینه‌ساز شناسانده شدن تمام ابعاد شخصیتی آیت‌الله میلانی به مردم و جامعه علمی باشد تا همگان از اخلاق، علم، سلوک و تدابیر اجتماعی و سیاسی او بهره‌مند شوند و درس بگیرند.

در ابتدای این دیدار، حجت‌الاسلام والمسلمین مروی، تولیت آستان قدس رضوی، گزارشی جامع از اهداف کنگره، کمیته‌های علمی، و برگزاری پیش‌نشست‌ها در مشهد و کربلای معلّی ارائه کرد تا نشان دهد این همایش، نه صرفاً یک مراسم تشریفاتی، بلکه تلاشی علمی و تاریخی برای ثبت میراث آیت‌الله میلانی در حافظه جمعی جامعه است.

آیت‌الله سید محمدهادی میلانی، با تمام ویژگی‌های منحصر به فرد اخلاقی، علمی، اجتماعی و سیاسی خود، نه تنها حوزه علمیه مشهد را احیا کرد، بلکه به یک نماد تمام‌عیار از صداقت، علم، سلوک و تعهد اجتماعی تبدیل شد؛ شخصیتی که هر اقدام، هر سخن و هر حرکتش الهام‌بخش نسل‌های آینده خواهد بود و حضور او در تاریخ معاصر ایران، چراغی همیشه روشن برای حوزه و جامعه اسلامی خواهد ماند.